Uitwerking motie ‘loten’ onder de maat, VVD teleurgesteld in schoolbesturen en Nieuwenburg

In het voorjaar van 2013 werd het duidelijk dat het systeem van toelating van brugklasleerlingen – zoals de schoolbesturen dat hanteren – begon te kraken. De schoolbesturen hanteren namelijk een lotingsysteem. Dat klinkt plausibel. Het kan namelijk best eens voorkomen dat het aantal leerlingen dat zich inschrijft voor een school groter is dan de capaciteit. Dit jaar ging het echter mis. Een aantal leerlingen kon namelijk bijna helemaal niet terecht in Haarlem. 

Samen met coalitiepartner D66 en oppositiepartij CDA verzocht de VVD het college daar een onderzoek naar in te stellen. Een heel eenvoudig onderzoek: vraag de schoolbesturen welke behoefte er is om de capaciteit uit te breiden en onderzoek in hoeverre die eventuele behoefte door de gemeente – die verantwoordelijk is voor de onderwijshuisvesting – gefaciliteerd kan worden.

De verantwoordelijke wethouder, Jan Nieuwenburg van de PvdA, heeft inmiddels gerapporteerd aan de raad. En daar is ook alles mee gezegd. De wethouder schrijft doodleuk dat de capaciteit voor 2014-2015 voldoende is en dat de schoolbesturen van mening zijn dat er geen behoefte is aan capaciteitsuitbreiding in Haarlem-Zuid. Het probleem kan simpelweg worden opgelost door minder vmbo-t plekken aan te bieden. Leerlingen die kiezen voor het vmbo-t kunnen immers ook terecht op een zelfstandige vmbo-t school. De VVD is van mening dat het probleem hiermee niet wordt opgelost maar wordt verschoven. Volgend schooljaar zijn het de vmbo-t leerlingen die niet terecht kunnen op de school van hun keuze.

De VVD is het dan ook niet zondermeer eens met het voorstel van wethouder Nieuwenburg om de lotingsregeling zondermeer te verlengen voor het schooljaar 2014-2015. Grootste knelpunt voor de VVD is het feit dat de scholen werken met een wervingsgebied dat veel groter is dan Haarlem. Waarom gaat een Haarlemse school werven in bijvoorbeeld IJmuiden terwijl kinderen uit Haarlem niet op de school van hun keuze terecht kunnen? De VVD vindt dat onzinnig – Haarlemse kinderen moeten in Haarlem op school kunnen,bij voorkeur in hun eigen buurt – en had van de schoolbesturen én Nieuwenburg verwacht met een oplossing te komen die recht doet aan de zorgen van de leerlingen, de ouders én de VVD in Haarlem.  

Onderzoek sluiting Teyler college toont aan dat de samenleving niet maakbaar is. Ouders en kinderen maken zélf de beste keuze.

Uit het onderzoek naar de sluiting van het Teyler dat Platform31 in opdracht van de gemeente Haarlem deed wordt pijnlijk duidelijk dat de poging om een AVO-school in Schalkwijk tot bloei te laten komen naief was en te veel gebaseerd was op wishful thinking. In 1998 lagen er al twee onderzoeksrapporten die constateerden dat de toekomst voor een havo-vwo school in Schalkwijk zeer moeilijk zijn gezien de vele goede andere scholen in Haarlem en gezien het negatieve imago van Schalkwijk dat negatief doorwerkte naar de scholen. De gemeente Haarlem wenste zich daar niet bij neer te leggen. Schalkwijk zou immers opgestoten worden in de vaart der volkeren en er moest een openbare brede mavo-havo-vwo school in Schalkwijk blijven. Dunamare kreeg de opdracht dat te realiseren. In 2006 startte het Teyler College.

Ondanks de toezeggingen van de gemeente aan Dunamare bleek de nieuwbouw van het Teyler College uiteindelijk niet mogelijk, kon Schalkstad niet tot ontwikkeling gebracht worden en lukte het programma ‘Verjonging buurt Schalkwijk’ maar zeer ten dele. Daarnaast stond de gemeente de groei van bestaande, succesvolle, scholen aan de westkant van het Spaarne toe.

Het onderwijsaanbod in Haarlem is zeer gevarieerd en van voldoende niveau. Een nieuwe school zal minimaal duizend leerlingen nodig hebben om levensvatbaar te zijn. Dat is alleen mogelijk als de bestaande scholen met succes ‘beconcurreerd’ kunnen worden en zij niet meer zouden mogen uitbreiden. Ouders en leerlingen hebben echter een eigen, vrije, keuze. En die keuze is duidelijk: voor de leerlingen in Schalkwijk zijn er voldoende opties om goed onderwijs in Haarlem te volgen. Juist het niet goed onderkennen van dit feit is mede aanleiding geweest voor het mislukken van het Teyler College. Het wordt tijd dat iedereen zich realiseert dat de samenleving niet maakbaar is.

De VVD is van mening dat het bestaande voortgezet onderwijs gefaciliteerd moet worden om aan de wensen van alle Haarlemse ouders en leerlingen te voldoen. Tegelijkertijd behoeft Schalkwijk ook vanuit sociaal maatschappelijk oogpunt speciale aandacht in de vorm van een integraal plan om te voorkomen dat deze wijk een achterstandswijk wordt. Dat betekent in eerste instantie dat het bestaande onderwijs in Schalkwijk versterkt moet worden.